Çölyak Hastalığı Nedir?
Eğer çölyak hastalığı teşhisi konulduysa muhtemelen şu anda ne yiyebileceğinize dair kafanızda pek çok soru işareti oluşmuştur. Ağırlıklı olarak otoimmün rahatsızlıklar üzerine çalıştığım için kronik hastalık tanısı almanın biraz zaman aldığını biliyorum. Konu, özellikle çölyak hastalığı gibi yeme şeklinizi gerçekten değiştirmenizi gerektiren bir hastalık olduğunda, Dr. Google yerine işin uzmanından destek almanızda fayda var 🙂 böylece hemen iyileşmek için adım atmış olursunuz.
Çölyak hastalığı bir gluten alerjisi veya basit bir gıda intoleransı DEĞİLDİR. Beslenmenizde gluten bulunmasıyla tetiklenen bir otoimmün hastalıktır. Örneğin ailenin ekmek kızartma makinesine bir parça glutensiz kızarmış ekmek koymaktan kaynaklanan en küçük gluten kırıntısı bile otoimmün zincirini sürdürmek için yeterlidir. Bu nedenle çölyak hastalığı olan bir kişi için glutenin çok katı bir şekilde ortadan kaldırılması gerekir.
Çölyak hastalığı Türkiye’de %1-3’ünde görülmektedir. Türkiye’de 250.000-750.000 çölyak hastası olduğu tahmin edilmektedir. Ancak %10’una tanı konulduğu göz önüne alındığında 25.000-75.000 tanı almış hasta olduğu düşünülmektedir.
Bu rahatsızlığa özellikle:
- Otoimmün tiroidit
- Tip I diyabet
- Addison hastalığı
- Primer biliyer siroz (PBS)
- Romatoid artrit
- Sistemik lupus eritematous
- İnflamatuar bağırsak hastalığı (IBH – ülseratif kolit ve crohn rahatsızlığı) eşlik eder.
Çölyak Hastalığında Beslenme
Çölyak hastalığı beslenmeyle %100 tedavi edilebilen tek otoimmün hastalıktır. Gluteni beslenmenizden kesin olarak çıkardığınızda, antikorlarınız azalır ve otoimmün süreçlerin durması beklenir (bazılarında antikorlar yüksek kalabilir, buna refrakter çölyak hastalığı denir).
Elbette gluteni tamamen ortadan kaldırmak genellikle yeme şeklimizde büyük bir değişiklik anlamına gelir. Bu nedenle, sıkı bir glutensiz beslenme benimsemenin zaman alacağını bilmek önemlidir. Özellikle ilk tanı aldığınızda yanlışlıkla gizli gluten alımı olabilir. Özellikle glutensiz beslenmeyi ve etiket okumaya başladıktan sonra her şey çok daha kolay olacak.
İçerik etiketlerini okumak ve en sevdiğiniz yiyeceklerin glutensiz versiyonlarını bulmak için biraz zaman alacak olsa da market alışverişine daha fazla zaman ayırın. Ayrıca favori tariflerinizi de değiştirmeniz gerekecek!
